Toekomst van carnaval: versterken van Oeteldonkse identiteit en tradities

Naar aanleiding van een persbericht van de Oeteldonksche Club van 1882 en de gemeente ’s-Hertogenbosch is Oeteldonk de afgelopen dagen volop in het nieuws geweest. We hebben een aantal scherpe uitspraken gedaan over de toekomst van het Oeteldonkse carnaval. Dat heeft tot veel reacties en gesprekken geleid. Omdat deze uitspraken niet op zichzelf staan, maar voortkomen uit een doordachte visie, vinden wij het belangrijk om dat verhaal te delen. In dit artikel leggen we uit waarom we keuzes maken en hoe we samen werken aan het behouden van een herkenbaar en toekomstbestendig Oeteldonks carnaval. Lees hieronder onze visie (leestijd: 3–4 minuten).

Het verhaal van Oeteldonk

Oeteldonk is meer dan een feest van drie dagen. Het is een spel waarin de stad ’s-Hertogenbosch tijdelijk verandert in het durp Oeteldonk, waar boeren en durskes elkaar ontmoeten op basis van gelijkheid en gelijkwaardigheid. Het driedaagse bezoek van Prins Amadeiro aan Oeteldonk, Zijn Pronkjuweel, vormt voor Oeteldonkers de reden voor het feest der feesten. Dát is de kern van het Oeteldonkse carnaval.

Dat verhaal is inmiddels meer dan 143 jaar oud. In die tijd is het gegroeid, veranderd en doorgegeven. Niet als vanzelfsprekendheid, maar omdat generaties Oeteldonkers het spel samen hebben gedragen. Juist daarom staan we stil bij de vraag hoe we onze vorm van carnaval ook in de toekomst herkenbaar, waardig en leefbaar houden. Dat vraagt om keuzes, maar bovenal om samenwerking. Binnen de Oeteldonksche Club van 1882, met onze leden en vrijwilligers, én met de partners in de stad met wie we al jaren optrekken.

Ons Oeteldonk, voor iedereen

Wie Oeteldonk binnenstapt, stapt in dat verhaal. Het spel spelen we samen. Het fundament ervan is de omgekeerde werkelijkheid, een stad die durp wordt. In dat spel staat de gelijkwaardigheid van boeren en durskes centraal. Door Oeteldonkse humor, gein, parodie en persiflage ontstaat ruimte om even los te komen van het alledaagse.

Oeteldonk is gastvrij. Iedereen is welkom in ons durp. Maar meedoen is niet vrijblijvend. In Oeteldonk speelt iedereen het spel mee. Dat betekent niet dat iedereen alle tradities en protocollen moet kennen, maar wel dat je actief wilt deelnemen. Vaak zit dat in kleine dingen: hoe we elkaar meenemen, hoe we samen sfeer maken en hoe we trots laten zien op onze eigen manier van carnaval vieren. Dáár zit de kracht van Oeteldonk.

De Oeteldonksche Club voelt zich verantwoordelijk om dat spel te bewaken en door te geven. Niet om vast te houden aan het verleden, maar om de kern van Oeteldonk herkenbaar te houden, ook in een stad en samenleving die blijven veranderen.

Oeteldonk maken we samen

Het spel van Oeteldonk speel je nooit alleen. Het leeft tijdens evenementen, in de straten en op de pleinen van ons durp en natuurlijk bij onze Ordenaorissen. Dat betekent dat verschillende partijen ieder hun eigen rol hebben in het Oeteldonkse carnaval. Die rollen zijn verschillend, maar gelijkwaardig. Alleen door samen op te trekken blijft Oeteldonk een volksfeest met ruimte voor ontmoeting, verbondenheid en samen vieren.

Het Oeteldonkse carnaval is ondenkbaar zonder de horeca. Voor veel Oeteldonkers zijn cafés de plekken waar het spel wordt gevoeld, gehoord en vooral gevierd. Veel horecaondernemers dragen Oeteldonk al jarenlang zichtbaar een warm hart toe, onder meer in aankleding, muziek en gastvrijheid. Die betrokkenheid is geen toeval, maar onderdeel van de saamhorigheid die bij Oeteldonk hoort.

De samenwerking tussen de Oeteldonksche Club en de Gemeente ’s-Hertogenbosch is gebaseerd op gedeelde zorg voor Oeteldonk. De gemeente schept de randvoorwaarden waarin carnaval veilig en leefbaar gevierd kan worden. De Oeteldonksche Club bewaakt daarbij het Oeteldonkse verhaal, de tradities en het protocol. Door samen verantwoordelijkheid te nemen voorkomen we dat Oeteldonk verwatert en verwordt tot een willekeurig evenement.

Het spel weer zichtbaar maken

De afgelopen jaren zien we dat carnaval in de stad soms vormen aanneemt waarin Oeteldonk minder herkenbaar wordt. Wanneer de nadruk verschuift naar losse feestelementen, gaat het Oeteldonkse carnaval lijken op een willekeurig festival. Dat doet geen recht aan het karakter van ons carnaval waar we zo trots op zijn en wat Oeteldonk onderscheidt.

Daarom zetten we nadrukkelijk in op het terugdringen van die festivalisering. Niet door het carnaval kleiner te maken, maar juist door het spel van Oeteldonk sterker te maken. Door het verhaal van Oeteldonk en het spel dat daarbij hoort zichtbaarder te laten zijn in de stad, op straat en bij onze Ordenaorissen. Door aankleding, muziek, sfeer en beleving maken we duidelijk wat Oeteldonk is en waar het voor staat. Zo nodigen we iedereen uit om het spel mee te spelen en zorgen we er samen voor dat Oeteldonk herkenbaar blijft als Oeteldonk.

Zorgvuldig bouwen aan de toekomst

De toekomst van Oeteldonk vraagt om een lange adem. Het gaat niet om snelle ingrepen of losse maatregelen, maar om een gezamenlijke beweging waarin we stap voor stap werken aan een carnaval dat blijft passen bij wie we zijn.

Het gesprek blijft daarbij centraal staan, met leden, vrijwilligers, horeca en gemeente. Verandering gebeurt nooit van de ene op de andere dag en altijd vanuit het Oeteldonkse karakter.

Oeteldonk is van ons allemaal. Van de vrijwilligers die het feest mogelijk maken, van de leden die het verhaal doorgeven, van de horeca die het spel een plek geeft en van de partners die helpen om het feest goed te laten verlopen. Door samen verantwoordelijkheid te nemen zorgen we ervoor dat Oeteldonk blijft wat het is: een spel van gelijkwaardigheid, saamhorigheid en herkenning. Voor nu, en vooral voor de generaties die nog komen.